Waarom voel je stress in je lichaam?

In mijn vorige blog schreef ik over waarom ons hoofd blijft piekeren. Dat is vaak waar we als eerste aan denken als we stress ervaren.

Maar ons hoofd is eigenlijk maar één deel van het verhaal.

Misschien heb je weleens gemerkt dat je niet alleen met je hoofd piekert.

Je lichaam doet namelijk volop mee.

Misschien herken je één of meer van deze signalen:

• Je schouders staan voortdurend omhoog.

• Je kaak zit strak op elkaar.

• Je haalt oppervlakkig adem.

• Je voelt een knoop in je maag.

• Je hart klopt sneller.

• Je bent moe, maar kunt niet ontspannen.

• Je ligt uitgeput in bed en toch lukt slapen niet.

  
  

Veel mensen zien deze klachten als losse problemen.

Maar eigenlijk zijn ze onderdeel van hetzelfde verhaal.

Je hoofd en je lichaam communiceren namelijk de hele dag met elkaar.

Wanneer je hoofd denkt dat er gevaar dreigt, geeft het een signaal aan je zenuwstelsel.

Je lichaam reageert daarop alsof het zich moet voorbereiden op actie.

Dat noemen we de stressreactie.

Die reactie is op zichzelf niet verkeerd.

Sterker nog, zonder dit systeem zouden we niet kunnen overleven.

Het probleem ontstaat wanneer je lichaam te lang in deze staat blijft hangen.

Dan wordt spanning langzaam de nieuwe normaal.

En juist dan kun je het gevoel krijgen dat je "altijd aan staat".

Waarom ontspanning soms juist onrustig voelt

Dit is iets wat ik vaak terugzie bij mensen die langere tijd onder spanning hebben gestaan.

Ze verlangen naar rust.

Maar zodra ze eindelijk op de bank zitten of op vakantie gaan, worden ze juist onrustig.

Hoe kan dat?

Je zenuwstelsel is gewend geraakt aan een hoog niveau van alertheid.

Rust voelt dan niet direct veilig of vertrouwd.

Dat betekent niet dat ontspanning niet bij je past.

Het betekent alleen dat je lichaam opnieuw mag leren hoe ontspanning voelt.

Dat vraagt tijd, geduld en kleine stapjes.

Je lichaam is niet tegen je

Misschien voelt het soms alsof je lichaam je in de steek laat.

Alsof het je tegenwerkt.

Maar wat als je lichaam juist heel hard zijn best doet om je te beschermen?

Die gespannen schouders…

Die snelle ademhaling…

Dat opgejaagde gevoel…

Het zijn geen tekenen dat je lichaam faalt.

Het zijn signalen.

Je lichaam vertelt dat het denkt dat er iets is waarvoor het zich moet voorbereiden.

Wanneer je die signalen leert herkennen, kun je er ook anders op reageren.

Niet door ertegen te vechten.

Maar door nieuwsgierig te worden.

Hoe vind je weer meer balans?

Veel mensen zoeken naar dé oplossing.

De ene perfecte techniek waardoor hun hoofd eindelijk stil wordt.

Maar ons zenuwstelsel verandert meestal niet door één grote stap.

Het verandert door veel kleine ervaringen van veiligheid.

Denk aan:

• een rustige wandeling zonder telefoon;

• bewust een paar keer diep uitademen;

• even naar buiten kijken in plaats van naar een scherm;

• een korte meditatie;

• een warme douche;

• een hand op je buik leggen en voelen dat je ademt.

  
  

Het lijken kleine dingen.

Maar voor je zenuwstelsel kunnen ze een groot verschil maken.

Een oefening van vijf minuten

De volgende keer dat je merkt dat je aan het piekeren bent, probeer dan eens dit:

Stap 1

Stop niet je gedachten.

Merk alleen op dat ze er zijn.

Stap 2

Kijk rustig om je heen.

Noem in gedachten vijf dingen die je ziet.

Vier dingen die je voelt.

Drie dingen die je hoort.

Twee dingen die je ruikt.

Eén ding waarvoor je op dit moment dankbaar bent.

Stap 3

Leg één hand op je borst en één op je buik.

Adem rustig in door je neus.

Laat je uitademing iets langer duren dan je inademing.

Vraag jezelf daarna af:

"Heeft mijn hoofd op dit moment echt een oplossing nodig, of zoekt het vooral naar zekerheid?"

Vaak merk je dat er vanzelf wat meer ruimte ontstaat.

Niet omdat alle gedachten verdwenen zijn.

Maar omdat jij niet meer volledig wordt meegetrokken.

Wetenschap & bewustwording

Wat weten we uit onderzoek?

Er is veel wetenschappelijk bewijs dat langdurige stress invloed heeft op ons brein én lichaam.

Ook weten we dat ademhaling, mindfulness en meditatie kunnen bijdragen aan een betere stressregulatie en meer bewustzijn van wat er in ons gebeurt.

Dat betekent niet dat piekeren van de ene op de andere dag verdwijnt.

Wel dat je je zenuwstelsel kunt trainen om vaker een gevoel van veiligheid te ervaren.

Wat kan een holistische visie toevoegen?

Binnen een holistische visie wordt gekeken naar de mens als geheel.

Niet alleen naar gedachten of lichamelijke klachten, maar ook naar emoties, leefstijl, zingeving en persoonlijke ontwikkeling.

Oa. Human Design is een voorbeeld van een model die veel mensen helpen om zichzelf beter te begrijpen.

Ze zijn niet wetenschappelijk bewezen, maar kunnen wel waardevolle inzichten geven wanneer je ze gebruikt als hulpmiddel voor zelfreflectie.

Mijn persoonlijke visie

In mijn werk zie ik steeds weer hoe nauw hoofd en lichaam met elkaar verbonden zijn.

Als masseuse heb ik vaak gevoeld hoe spanning letterlijk in een lichaam opgeslagen kan zijn.

Als begeleider zie ik hoe meer begrip voor jezelf vaak leidt tot meer zachtheid.

Daarom geloof ik niet dat je alleen je hoofd of alleen je lichaam kunt behandelen.

Echte verandering ontstaat wanneer je beide aandacht geeft.

Wanneer je begrijpt waarom je hoofd doet wat het doet.

Wanneer je leert luisteren naar de signalen van je lichaam.

En wanneer je jezelf niet langer ziet als een probleem dat opgelost moet worden, maar als een mens die stap voor stap weer meer balans mag vinden.

Reflectievragen

Sta deze week eens stil bij de volgende vragen:

• Op welke momenten merk ik dat mijn hoofd het drukst is?

• Hoe reageert mijn lichaam als ik veel pieker?

• Welke signalen geeft mijn lichaam mij al voordat ik doorheb dat ik gestrest ben?

• Wat helpt mij, al is het maar een klein beetje, om weer rust te voelen?

• Hoe zou ik vriendelijker kunnen reageren op mezelf wanneer mijn hoofd overuren maakt?

  
  

Tot slot

Misschien blijft je hoofd morgen nog steeds af en toe piekeren.

Dat is helemaal niet vreemd.

Verandering begint zelden met een grote doorbraak.

Vaak begint ze met één klein inzicht.

Misschien is dat inzicht vandaag dat je hoofd niet tegen je werkt.

Dat je lichaam je niets probeert af te pakken.

Maar dat ze allebei, ieder op hun eigen manier, proberen voor je te zorgen.

En misschien is de eerste stap naar meer rust niet om minder te denken.

Maar om met meer begrip te kijken naar wat er in jou gebeurt.

Verder lezen

Wil je je verder verdiepen in hoe gedachten ontstaan en hoe je daar op een vriendelijke, praktische manier mee om kunt gaan? Dan kan de cursus Grip op je gedachten van Buro Breinfijn een mooie aanvulling zijn. Ik verwijs hiernaar omdat de cursus psychologische kennis over het brein en gedachten op een begrijpelijke manier combineert met praktische oefeningen die je helpen jezelf en je patronen beter te begrijpen.